Ook wij roepen op: ‘Pak nu door met lokaal voedselbeleid!’
Afgelopen vrijdag was het Nationaal Voedselberaad in het Provinciehuis in Den Haag. De nationale voedselbeweging, een coalitie van organisaties, ondernemers, boeren en initiatiefrijke burgers die streven naar een beter voedselsysteem, kwam bijeen om de samenwerking te versterken. En om een oproep te doen naar de politici die momenteel bezig zijn met coalitieonderhandelingen op lokaal niveau: ‘Pak nu door met lokaal voedselbeleid!’
Met Liane Lankreijer en Arike Mijnlieff als spreker en Rachelle Eerhart als dagvoorzitter waren we als Zuid-Hollandse Voedselfamilies goed vertegenwoordigd op deze bijeenkomst. Het was mooi om zoveel gelijkgestemden in het provinciehuis te ontmoeten. En natuurlijk geweldig dat de provincie Zuid-Holland dit mogelijk maakte.
Als Stichting Zuid-Hollandse Voedselfamilies ondersteunen we de oproep van het Nationaal Voedselberaad van harte. We roepen politieke partijen in Zuid-Holland daarom hierbij op om lokaal voedselbeleid op de prioriteitenlijst voor de coalitieakkoorden in onze mooie gemeenten te zetten!
“In steeds meer gemeenten nemen inwoners en ondernemers al het voortouw. Deze oproep geeft hen rugwind én nodigt andere gemeenten uit om aan te haken”, aldus WUR onderzoeker Jan Hassink, één van de initiatiefnemers vanuit het Nationaal Voedselberaad. De coalitie roept nieuwe colleges dan ook op om deze beweging serieus te nemen en te verankeren in hun beleid.

Voedsel als sleutel tot meerdere opgaven
Van gezondheid en armoede tot landbouw, klimaat en economie: voedsel raakt aan vrijwel alle maatschappelijke thema’s waar gemeenten voor staan. Juist daarom kan gericht lokaal voedselbeleid snel resultaat opleveren — met relatief beperkte middelen.
Tegelijk groeit in heel Nederland een beweging van boeren, inwoners en lokale initiatieven die werken aan een duurzamer voedselsysteem. Zij laten zien dat verandering niet van bovenaf hoeft te komen, maar ontstaat in samenwerking tussen overheid en samenleving. Gemeenten kunnen deze ontwikkeling versnellen door samen te werken en beleid beter te verbinden.
Uit een verkennende maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA), uitgevoerd door New Economy in opdracht van Gemeente Plant Vooruit, blijkt dat de huidige voedselomgeving gemeenten nu aanzienlijke maatschappelijke kosten oplevert. Tegelijk laat de studie zien dat gericht lokaal voedselbeleid duidelijke maatschappelijke én economische baten genereert. Daarmee onderstreept de verkennende MKBA dat investeren in voedselbeleid niet alleen wenselijk, maar ook economisch verstandig is.

Drie acties voor nieuwe colleges
Om deze beweging te versterken, presenteert de coalitie drie concrete stappen voor de komende bestuursperiode:
1. Maak voedselbeleid onderdeel van het collegeakkoord
Ontwikkel samen met inwoners en initiatieven een lokale voedselvisie met duidelijke doelen, budget en uitvoering. Verbind thema’s als gezondheid, armoede, educatie, landbouw en ruimtelijke ordening.
2. Begin concreet en boek snel resultaat
Praktische maatregelen zoals een integrale schoolaanpak met gezonde lunches en duurzame publieke inkoop zijn direct uitvoerbaar en leveren aantoonbare maatschappelijke winst op. Klein beginnen kan grote impact hebben.
3. Werk samen met wat er al is
Sluit aan bij bestaande initiatieven en versterk voedselnetwerken en voedselraden. Door co- creatie met boeren, inwoners en ondernemers ontstaat een krachtig lokaal voedselsysteem.
De beweging is er al
“Gemeenten hoeven het niet alleen te doen. Overal in Nederland zijn mensen al bezig met verandering. De rol van gemeenten is nu: ruimte geven, verbinden en versnellen”, aldus WUR-onderzoeker Jan Hassink.
Het Nationaal Voedselberaad was dit jaar te gast bij de Provincie Zuid-Holland, die met de Voedselvisie Toekomst van ons voedsel werkt aan een toekomstbestendig voedselsysteem samen met gemeenten en diverse initiatieven. Dat versterkt een beweging die al zichtbaar is: meerdere provincies en ten minste 18 gemeenten zijn gestart met lokaal voedselbeleid. De basis ligt er – nu is het moment om op te schalen.
De oproep wordt ondersteund door een 20 tal organisaties: Caring movement & Caring Farmers, Dierencoalitie, Groenboerenplan, JOGG Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst, Gemeente Plant Vooruit, Groen Boerenplan, Groen Gezond, Nationaal Voedselberaad, Public Food, Slow Food en SFYN, Stadslandbouw NL, Samen Tegen Voedselverspilling, Transitiecoalitie Voedsel, TAPP coalitie, Voedingscentrum, Voedsel Anders, Zuid-Hollandse Voedselfamilies.
Bekijk hier de volledige tekst van de oproep op de site van het Nationaal Voedselberaad!
