Lokale verbinders gezocht voor ontwikkeltraject voedselnetwerken!
Stichting Zuid-Hollandse Voedselfamilies start begin 2026 een ontwikkeltraject voor trekkers van lokale en regionale voedselnetwerken in Zuid-Holland. We zijn op zoek naar gedreven ‘wevers’ en ‘weefsters’ die in de plattelandsgebieden én in de steden van onze mooie provincie boeren, burgers, ondernemers en andere spelers in het voedselsysteem willen gaan verbinden in rijke lokale voedselnetwerken die aan de slag gaan met gezondheid, biodiversiteit, gemeenschap en duurzaamheid!
In deze long read lees je over:
- Wat lokale voedselnetwerken zijn
- Ons ontwikkeltraject
- De opstart van ‘jouw’ lokale voedselnetwerk
- Weven & het profiel van een wever
- Verwachtingen, selectiecriteria & aanmelden
Lokale voedselnetwerken zijn netwerken die in een streek of stad professionals en burgers op allerlei manieren verbinden rondom gezond, lokaal en duurzaam voedsel. De netwerken verbinden mensen die op hun eigen plek in het gebied aan het werk zijn aan thema’s als de verduurzaming van ons voedselsysteem, het herstel van de band tussen boer en burger, de versterking van gemeenschappen, het gezonder maken van mens en leefomgeving, het sluiten van kringlopen en aan nog veel meer belangrijke doelen. Binnen deze netwerken is het de filosofie is dat voedsel niet alleen mensen verbindt, maar ook allerlei maatschappelijke thema’s samenbrengt.
De lokale voedselnetwerken zijn als ecosystemen van relaties die door het leggen van verbindingen tussen spelers in de voedseltransitie deze functies kunnen hebben:
- Leren: Leren van elkaars plekken en ervaringen
- Support: Gelijkgestemden treffen en elkaar supporten en inspireren
- Groei: Gezamenlijk naar buiten treden, campagne voeren, mensen informeren, nieuwe partijen inspireren en betrekken;
- Lobby: Gezamenlijk je stem laten horen richting overheden
- Kruisbestuiven: Kruisbestuiving & spin-off: samen nieuwe plannen maken!
Binnen het project ‘Versterken lokale voedselnetwerken’, dat we uitvoeren met financiële ondersteuning van de Provincie Zuid-Holland, onderzoeken we bestaande voedselnetwerken in de provincie én hebben we als doel om nieuwe netwerken te helpen starten. In de eerste fase van het project organiseerden we twee themabijeenkomsten om ons netwerk meer te leren over twee bestaande netwerken: Voedselfamilie Krimpenerwaard en Ons Eten Den Haag. Een voorbeeld uit het landelijk gebied en een voorbeeld uit stedelijk gebied. In de tweede fase starten we een ontwikkeltraject voor nieuwe netwerken.
Lokale voedselnetwerken hebben allerlei vormen, afhankelijk van hun eigen specifieke context, twee voorbeelden:
Ons Eten Den Haag richt zich op het versterken en verbinden van voedselverbindingsplekken in de stad. Op deze plekken komen stedelingen samen rondom het kopen, koken, eten en verbouwen van voedsel. Ook is er uit dit netwerk de Haagse Voedselraad voortgekomen en zijn er fietstochten naar boeren en filmavonden voor burgers georganiseerd.
Voedselfamilie Krimpenerwaard organiseert al jaren meerdere keren per jaar streekmarkten waar boeren en makers uit het gebied staan. Ook draait het netwerk een programma voor boerderijeducatie, is het betrokken bij de opstart van een afzetcoöperatie voor natuurboeren, heeft het een moerasvoedselbos geïnitieerd en bouwt het mee aan de korte voedselketen in het gebied.
Ontwikkeltraject nieuwe voedselnetwerken
We nodigen initiatiefnemers van nieuwe voedselnetwerken in de Provincie Zuid-Holland uit om zich aan te melden voor ons ontwikkeltraject in 2026! Dit traject ontwerpen we gaandeweg op basis van onze ervaringen en de wensen & context van de deelnemers. Sowieso zal het traject bestaan uit minimaal vier fysieke bijeenkomsten in 2026, online meetings en individuele begeleiding bij de opstart van je netwerk door ons team bestaande uit de ervaren weefsters Arike Mijnlieff, Liane Lankreijer en Rachelle Eerhart.
Je werkt eerst aan een plan voor jouw netwerk en gaat daar dan gelijk ook mee aan de slag terwijl ons team en de andere deelnemers meekijken en -leren. Vanuit ons project is een klein materiaalbudget voor je activiteiten beschikbaar en we ondersteunen je bij het vinden van financiering bij bijvoorbeeld je gemeente. Tijdens het traject leer je daarnaast veel meer over jouw plek in de voedseltransitie, over transitie als een transformatieproces, over je rol als initiatiefnemer, over mensen betrekken die het niet perse met jou eens zijn, en waarschijnlijk ook over jezelf in een veranderende wereld.
Wat ga je doen in jouw stad of streek?
Als trekker neem je het initiatief mensen in jouw streek of stad bij elkaar te brengen en zorg je ervoor dat jullie je krachten bundelen. Je ziet mensen en laat ze voelen hoe belangrijk ze zijn. Je voedt het gevoel van ‘samen aan de slag’ en organiseert dingen waardoor mensen in de streek elkaar gaan ontmoeten, er kruisbestuiving ontstaat en ze samen gaan werken.
Je zorgt dat er in het netwerk onderwerpen naar boven komen waar je samen actief op kan worden zodat jullie gezamenlijke zichtbaarheid en invloed kan groeien, bijvoorbeeld door een gezamenlijk festival, een streekmarkt of andere verbindende activiteiten waar veel actoren uit je netwerk een rol kunnen spelen.
Je zorgt dat er naast dit werk binnen de community van de streek ook communicatie naar buiten is over wat het netwerk doet en oplevert, zodat meer mensen en partijen zich kunnen aansluiten, het gemeenschappelijke verhaal verder gedeeld wordt en de initiatieven – als stukjes van de toekomst die in het heden worden gerealiseerd – zichtbaar zijn.
Ons beeld bij het profiel van een wever
“Weaving a Culture of Care: Weaving is about about reviving relationships between people and place, between people themselves, and between past, present and future. It means linking the economy (what we do together) the place (where we are) and culture (who we are).” – Meander Magazine
Wij voelen ons comfortabel bij de benaming ‘wever’ voor de trekker van dit soort netwerken. Een ‘weefsel’ is een netwerk, maar het is ook meer dan een netwerk, dat toch vooral zakelijk is. We zien het weefsel dat de wever weeft als een familie waarin voor elkaar gezorgd wordt, als een ecosysteem van rijke verbindingen en als een mycelium waar als paddestoelen mooie initiatieven uit voortkomen. Als je goed voor elkaar zorgt in een netwerk, krachten bundelt en elkaar voedt, dan worden jij en het geheel daar beter van. De kracht en de vitaliteit van de delen én van het geheel nemen toe.
In onze verkenning de afgelopen maanden kwamen we op deze lijst met eigenschappen van een wever:
- Je neemt makkelijk initiatief om activiteiten te organiseren en bent zelfgenererend: je vindt altijd wel weer motivatie om jezelf energiek te houden en het netwerk te trekken;
- Jij bent iemand die naar het grotere geheel kijkt en in staat is te komen met een verbindend perspectief dat jouw eigen specifieke plek/rol overstijgt;
- Je bent pragmatisch: je werkt met wat er wèl is en je maakt je niet al te druk over wat er niet is. Je maakt gebruik van kansen die zich voordoen en bent creatief;
- Je hebt voelsprieten in het gebied, je hebt interesse in mensen, bent op de hoogte van wat er speelt en houdt ‘automatisch’ in de gaten wat er gebeurt bij actoren in het hele gebied. Je hebt een persoonlijk netwerk of bent in staat dat in korte tijd op te bouwen in het gebied;
- Je houdt ervan als mensen in je gebied/netwerk op allerlei facetten krachtiger worden. Bijvoorbeeld doordat je even wat verbindingen legt waardoor er bijvoorbeeld een uitgebreider bordje staat bij de schapenboer, twee mensen een nuttige kennismaking hebben, of de deur bij de gemeente wel open gaat. Omdat je de juiste vraag stelt of je door coaching van individuele pioniers helpt om betekenis te geven aan wat ze meemaken waardoor ze weer zicht krijgen op een eerstvolgende stap;
- Je bent in staat de individuele vragen van mensen in je netwerk te vertalen naar gemeenschappelijke strategische vragen. Zo zet je projecten in gang die van het netwerk samen zijn en het geheel versterken;
- Je bent in staat mensen ook op langere termijn bij elkaar te houden, zodat het netwerk niet versplintert, maar er ruimte is voor verschillende perspectieven.
- Je kan veel dingen zelf, maar weet ook hulp te vragen voor de dingen waar je minder goed in bent.
Wat betekent deelname aan het ontwikkeltraject?
Als je wordt geselecteerd voor dit ontwikkeltraject word je deel van een groep gelijkgestemden die samen op pad gaan in 2026. Samen vormen we een lerend netwerk dat ook onderdeel wordt van de Zuid-Hollandse Voedselfamilies. Het belooft een boeiende en inspirerende reis te worden!
Reken erop dat je gemiddeld een halve dag per week kwijt bent in 2026 aan activiteiten die direct behoren bij ons ontwikkeltraject:
- bijeenkomsten (±4x)
- online treffen (1x per maand)
- afstemming in een appgroep
- persoonlijke begeleiding
- Hiernaast ga je aan de slag met je eigen voedselnetwerk en daarbij hangt het helemaal van jouw context af hoeveel tijd dat kost.
Of je vrijwillig of deels betaald aan de slag gaat met jouw lokale voedselnetwerk, hangt ook af van of er in jouw regio al financiering is, of gevonden kan worden. We zullen je hierbij helpen en bespreken dit alles ook met je tijdens de selectie. Ook is er een binnen ons project een budget beschikbaar voor kosten die jij maakt in de organisatie van de eerste activiteiten binnen jouw lokale voedselnetwerk.
Aanmelding & selectie voor het ontwikkeltraject
Herken je jezelf in het bovenstaande, of denk je: ‘Ja, dat wil ik leren!’ dan nodigen we je uit om je aan te melden voor ons ontwikkeltraject. Dit kan door je uiterlijk 12 januari bij ons te melden via info@voedselfamilies.nl. Fijn als je in je email aangeeft waar en hoe jij (of jullie) in jouw stad of streek aan de slag wilt met een lokaal voedselnetwerk. Afhankelijk van hoe goed we je al kennen, maken we graag persoonlijk kennis om eind januari een definitieve groep samen te kunnen stellen. Het ontwikkeltraject gaat in de tweede helft van februari van start.
Bij het samenstellen van de groep houden we rekening met deze criteria:
- Geografische spreiding van de deelnemers over de provincie;
- Mate van al geworteld en genetwerkt zijn van de deelnemer in het eigen gebied;
- Het gebied is een natuurlijke entiteit, dat wil zeggen dat je doelgroep er al een relatie mee heeft of makkelijk mee kan opbouwen. Bijvoorbeeld: de Hoeksche Waard, Leiden & ommeland, het Eiland van Dordrecht, etc.;
- De deelnemer streeft ernaar om op meerdere thema’s en met verschillende soorten actoren binnen de voedseltransitie aan de slag te gaan en een inclusieve beweging op te bouwen;
- Je herkent je in bovengenoemd profiel van een wever, je bent niet primair economisch gedreven, hebt een sterke intrinsieke wens om hiermee aan de slag te gaan.
Meer informatie
Meer informatie over dit project & ons team vind je hier.
