Terugblik ‘Weven in de voedseltransitie – op bezoek bij Voedselfamilie Krimpenerwaard’ – 25 juni
Hoe bundel je de krachten van initiatiefnemers in de transitie naar een duurzamer voedselsysteem? Hoe betrek je burgers en overheden bij al het moois dat er in de voedseltransitie gaande is? Hoe vergroot je deze beweging? Deze vragen stonden centraal tijdens de eerste themabijeenkomst van het project ‘Versterking Lokale Voedselnetwerken’ op woensdag 25 juni bij Kaasboerderij Schep in de Krimpenerwaard.
Deze locatie op het Zuid-Hollandse platteland was niet voor niets gekozen, we wilden namelijk heel graag de thuisbasis van Voedselfamilie Krimpenerwaard beter leren kennen, een van de ‘best practices’ in ons project. Deze stichting is al jaren bezig om in de gemeenten Krimpenerwaard en Krimpen aan den IJssel gezond, lokaal en duurzaam voedsel op allerlei manieren en in allerlei project te stimuleren. Kaasboerderij Schep is een van de boeren die onderdeel is van het netwerk van Voedselfamilie Krimpenerwaard en deze boerderij heeft een prachtige vergaderlocatie in de oude hooiberg. Dank, Rianne, voor de hartelijke ontvangst & de streekproductenlunch.
Omdat het meer dan een jaar geleden is dat er een fysieke bijeenkomst van de Zuid-Hollandse Voedselfamilies is geweest geeft dagvoorzitter Rachelle Eerhart eerst het woord aan bestuurslid Ted Duijvestijn over hoe het ervoor staat met de stichting. Ted vertelt dat er achter de schermen gewerkt wordt aan de administratieve afronding van een aantal projecten en aan de overdracht naar een nieuw bestuur. Liane Lankreijer vult aan dat zij samen met Rachelle en Arike Mijnlieff een verkenning aan het doen is naar hoe de toekomst van de stichting Voedselfamilies eruit kan gaan zien. Wordt vervolgd!
Dialoogwandeling: wat is jouw plek en wens?
Na de opening door Rachelle werden de deelnemers uitgenodigd om op dialoogwandeling door het landschap rondom de boerderij te gaan. Een mooie manier om een andere deelnemer beter te leren kennen én om ook het landschap te ervaren. De aanwezigen worden op pad gestuurd met een aantal vragen over hoe zij zich zelf verhouden tot andere spelers in de voedseltransitie in hun stad of streek en hoe zij de meerwaarde zien van het bundelen van krachten in een lokaal voedselnetwerk.
Het belang van lokale voedselnetwerken
Liane is als initiatiefnemer van Ons Eten Den Haag en van het Nationaal Voedselberaad op allerlei niveaus actief in de voedseltransitie. Als geen anders is zij bekend met én voorstander van het opbouwen van een voedselbeweging die zowel lokaal, provinciaal als nationaal acties is. De basis van deze beweging ligt in de lokale voedselnetwerken die lokale burgers en initiatiefnemers met elkaar verbinden.
Die lokale initiatieven zijn ook de plekken waar al stukjes van een toekomstig voedselsysteem zichtbaar worden. Die plekken vertellen en leven een ander verhaal dan het verhaal van het huidige voedselsysteem. Liane is betrokken geweest bij een landelijk onderzoeksprogramma waar recentelijk het magazine ‘Ingrediënten voor een groene toekomst’ door gepubliceerd is. Hierin wordt een uitleg gegeven over de blauwe ijsberg die de paradigma’s, structuren, praktijken en symptomen van het huidige voedselsysteem beschrijft, en de groene ijsberg die deze zaken beschrijft voor een nieuw voedselsysteem. Dat nieuwe voedselsysteem is gebaseerd op het herstel van verbindingen, van het ons herinneren dat we onderdeel zijn van een ecosysteem en dat we afhankelijk zijn van elkaar en van de natuur.
Liane benadrukt het cruciale belang voor het opnieuw opbouwen van gemeenschappen of ‘sociale weefsels’ rondom voedsel, op voedselverbindingsplekken (wijktuinen, stadsboerderijen, buurtkeukens, etc.), gemeenschapsboerderijen en in sociale en transparante korte ketens waarin de boer een eerlijke prijs krijgt en de burger een eerlijke prijs betaalt. Alleen dan kan de ‘groene ijsberg’ realiteit worden.
Dit lokale werk is werk dat tegen de heersende cultuur in gaat en maar zelden is er dus geld voor beschikbaar. Het vraagt dus veel vrijwillige inzet, of ‘passie-uren’ zoals Liane ze noemt, van mensen. Dan is het belangrijk dat zij er iets anders dan geld voor terug krijgen: gemeenschap, samen onderdeel zijn van een groter, beter verhaal, het treffen van gelijkgestemden zodat je krachten kunt bundelen, elkaar kunt inspireren en ondersteunen. En gezamenlijk de inhoud en taal vindt om aan beleidsbeïnvloeding te gaan doen.
Voedselfamilie Krimpenerwaard: de diepte in!
Na de reflectie op ieders eigen rol tijdens de dialoogwandeling en de uitleg over het grotere plaatje en de theorie was het de hoogste tijd om Voedselfamilie Krimpenerwaard beter te leren kennen. Rachelle had zich voorgenomen om Arike vooral te vragen naar het ‘hoe’ van Voedselfamilie Krimpenerwaard, maar de aanwezigen vonden het toch ook wel erg interessant om te horen ‘wat’ de Voedselfamilie Krimpenerwaard allemaal doet. Daarom vertelde Arike ook uitgebreid over projecten zoals Boerderijeducatie, de Foodkaart Krimpenerwaard, de oogstmarkten, de fietstochten, het receptenboekje voor minima, de activiteiten in de korte voedselketen en de inspanningen om het lokale bestuur te laten komen tot een beter voedselbeleid.
Voor wat betreft het ‘hoe’ lichtte Arike toe dat ze door de afgelopen 10 jaar door alle activiteiten gaandeweg een groep mensen om zich heen heeft verzameld die met haar de stichting verder uitbouwt. Hier zijn ook verschillende subsidies voor geworven, een deel van het werk is dus inmiddels betaald. Een belangrijk onderdeel van het ‘hoe’ van Voedselfamilie Krimpenerwaard is verder het ‘meanderen’ wat zoveel betekent als gaan waar er een opening is en het niet perse in een rechte lijn of met een strak plan op je doel afgaan. Heel veel van het werk van Voedselfamilie Krimpenerwaard zit ‘m in de relatieopbouw, in het geven van zetjes met activiteiten en in het op slimme wijze pakken van kansen. Meer over het DNA van Voedselfamilie Krimpenerwaard is binnenkort te lezen in een apart artikel dat op deze site zal verschijnen.
Na het verhaal van Arike gingen we uiteen in groepjes om per stad of regio uit te wisselen over wat er mogelijk is qua het opzetten van een lokaal voedselnetwerk. Er volgde een mooie uitwisseling!
Tot de volgende keer!
Iedereen vond het fijn om elkaar weer te zien, het was lang geleden dat er een fysieke bijeenkomst van de Zuid-Hollandse Voedselfamilies was geweest. Naast oude bekenden waren er ook veel nieuwe mensen, leuk om te zien! Voor wat betreft de lokale voedselnetwerken was het goed om uit te wisselen en herkenning te vinden in elkaars werk. Ook het theoretisch kader over de blauwe en de groene ijsberg werd handzaam en interessant gevonden door mensen, alsof er eindelijk een echt gemeenschappelijk verhaal is om te delen!
